Veri önce gelir
Her çalışma, sistemli biçimde toplanmış veriden yola çıkar. Ölçülmemiş konuda iddia ileri sürülmez; bulgu neyi gösteriyorsa sonuç odur.
Toplum Çalışmaları Enstitüsü
Toplumu veriyle anlamak
Toplum Çalışmaları Enstitüsü, UKAŞ çatısı altında kuruluş hazırlıkları süren bir araştırma yapısıdır. Amacı; toplumsal hayatı veriye dayanarak incelemek, bulguları herkesin erişebileceği yayınlara dönüştürmek ve genç araştırmacılara alan açmak.
Neden bir enstitü?
Türkiye'de toplumsal hayata dair kamusal tartışma çoğu zaman izlenimle ve varsayımla ilerliyor; sistemli veri ve sabırlı analiz araya sıkışıyor. Enstitünün çıkış noktası bu boşluk: toplumu konuşmadan önce ölçmek, yorumlamadan önce anlamak.
Enstitü bir şirket çatısı altında kurulmaktadır; çünkü sürekliliğinin kaynağı bağış döngüleri değil, UKAŞ'ın kendi kaynakları olacaktır. Araştırma gündemi ise ticari beklentilerden bağımsız biçimde, yalnızca sorunun kendisine bakılarak belirlenecektir.
Araştırma, analiz, enstitü ve eğitim faaliyetleri esas sözleşmede tescilli ana başlıklardandır; enstitü, bu çerçevenin ilk kurumsal adımıdır.
Çalışma ilkeleri
Açık erişim
Enstitünün ürettiği her yayın — raporlar, veri setleri ve yöntem notları dâhil — herkesin erişimine ücretsiz açılır.
Genç araştırmacılara alan
Lisans ve lisansüstü araştırmacılar projelerde misafir değil, yürütücü ortak olarak yer alır; ilk yayın fırsatı onlarındır.
Disiplinler arası bakış
Sosyoloji, hukuk, iktisat ve veri bilimi aynı masada çalışır; toplumsal sorular tek disiplinin sınırına sığmaz.
İlk araştırma gündemleri
Tasarım aşamasında önceliklendirilen başlıklar. Kesin araştırma programı, enstitünün kuruluşuyla birlikte ilan edilecek.
Toplumsal kimlik ve aidiyet
İnsanların kendilerini hangi topluluklar üzerinden tanımladığı; aidiyetin dayanışmayı da kutuplaşmayı da nasıl biçimlendirdiği.
- Kimlik tanımlarının kuşaklara göre değişimi
- Yerel aidiyet: mahalle, kent ve memleket bağı
- Dijital topluluklar ve yeni aidiyet biçimleri
- Kutuplaşmanın gündelik ilişkilere etkisi
Dijitalleşme ve gündelik hayat
Dijital araçların çalışma, öğrenme ve ilişki kurma biçimlerini nasıl dönüştürdüğü; erişim eşitsizliklerinin toplumsal karşılığı.
- Uzaktan çalışmanın aile ve kent hayatına etkisi
- Dijital erişim eşitsizliği: yaş, gelir ve coğrafya
- Sosyal medya ve haber tüketimi alışkanlıkları
- Yapay zekânın çalışma hayatındaki algısı
Hukuk ve toplum
Hukuk kurallarının gündelik hayatta nasıl karşılık bulduğu; adalete erişimin önündeki pratik engeller.
- Adalete erişimin önündeki maliyet ve bilgi engelleri
- Hukuk okuryazarlığı: hak ve yükümlülük bilgisi
- Arabuluculuk ve alternatif çözüm yollarının bilinirliği
- İcra ve iflâs süreçlerinin hane ekonomisine etkisi
Kuşaklar ve eğitim
Genç kuşakların eğitimden ve çalışma hayatından beklentileri; kuşaklar arasındaki değer ve fırsat farkları.
- Gençlerin eğitimden beklentileri ve gelecek algısı
- Kuşaklar arası değer aktarımı ve fark noktaları
- Eğitim–istihdam uyumu: mezuniyet sonrası ilk beş yıl
- Yaşam boyu öğrenme ve beceri dönüşümü
Araştırma döngüsü
Her proje aynı dört adımdan geçer; hiçbir adım atlanmaz, hiçbir bulgu yöntemsiz yayımlanmaz.
Soru
Her proje, ölçülebilir biçimde tanımlanmış tek bir soruyla başlar; kapsam soruya göre çizilir, tersinden değil.
Veri
Saha anketleri, derinlemesine görüşmeler ve kamuya açık veri setleri birlikte kullanılır; her kaynağın sınırları baştan belgelenir.
Analiz
Bulgular yöntemiyle birlikte raporlanır; belirsizlik payı gizlenmez, okuyucuya açıkça gösterilir.
Açık yayın
Rapor, veri seti ve yöntem notu birlikte yayımlanır; her bulgu, isteyen herkesin yeniden üretebileceği biçimde paylaşılır.
Yayın biçimleri
Enstitü dört standart biçimde yayın yapacak; hepsi açık erişimli olacak.
Rapor
Bir araştırma sorusunun bütün bulgularını toplayan ana yayın.
Veri notu
Tek bir bulguyu kısa ve sayısal anlatan, hızlı okunur biçim.
Yöntem notu
Verinin nasıl toplandığını ve işlendiğini belgeleyen teknik ek.
Çalışma kâğıdı
Devam eden araştırmaların tartışmaya açılan erken sürümü.
Genç Araştırmacı Programı
Program, enstitünün kuruluşuyla birlikte açılacak; işleyiş ilkeleri şimdiden belli.
Yürütücü ortaklık
Lisans ve lisansüstü araştırmacılar projelere veri toplayıcı olarak değil, tasarımdan yayına ortak olarak katılır.
İlk yayın hakkı
Projeden çıkan ilk yayında genç araştırmacının adı önde gelir; akademik emek görünür kılınır.
Eş-danışmanlık
Her genç araştırmacı deneyimli bir araştırmacıyla eşleştirilir; süreç boyunca yöntem ve yazım desteği alır.
Veri ve araştırma etiği
Kişisel verinin korunması
Bütün saha çalışmaları 6698 sayılı KVKK'ya uygun yürütülür; kişisel veri, araştırma amacı dışında hiçbir biçimde kullanılmaz.
Anonimlik
Katılımcı verileri toplandığı anda anonimleştirilir; yayınlarda hiçbir bulgu kişiyle ilişkilendirilemez.
Bilgilendirilmiş onay
Katılım gönüllüdür; her katılımcı, verisinin nasıl kullanılacağını baştan bilir ve istediği anda çekilebilir.
Yöntem şeffaflığı
Her yayının yöntemi, örneklemi ve sınırlılıkları açıkça yazılır; yeniden üretilemeyen bulgu yayımlanmaz.
Kuruluş yolu
Tescilli çerçeve
Araştırma, enstitü ve eğitim faaliyetleri, UKAŞ esas sözleşmesiyle Ankara Ticaret Sicili'nde tescil edildi.
Tasarım aşaması
Araştırma gündemi, yayın ilkeleri ve çalışma modeli şekilleniyor; ilk program bu aşamanın sonunda duyurulacak.
İlk araştırma programı
İlk araştırma programı ve yayın takvimi bu sayfada ilan edilecek.
Yayınlar
Enstitünün bütün yayınları bu sayfada herkese açık biçimde listelenecek. İlk yayınlar, araştırma programıyla birlikte duyurulacak.
Enstitüyle iş birliği
Araştırma iş birliği önerileri ve genç araştırmacı katkısı için iletişim kurulabilir.
İletişim →